W sklepie muzycznym obok siebie wiszą dwie gitary o podobnym kształcie. Obie mają sześć strun, pudło z otworem i drewniany gryf. A jednak brzmią i grają się zupełnie inaczej. Gitara klasyczna i gitara akustyczna ze strunami stalowymi to dwa różne projekty tego samego pomysłu, rozwijane do innej muzyki.
Wszystko zaczyna się od strun. Gitara klasyczna, nazywana też hiszpańską, ma struny nylonowe, a basowe owinięte metalowym drutem. Gitara akustyczna w potocznym rozumieniu ma struny w całości metalowe. Różnica materiału oznacza różnicę naciągu: struny stalowe są napięte znacznie mocniej niż nylonowe. Z tego jednego faktu wynika większość pozostałych różnic konstrukcyjnych.
Wyższy naciąg wymaga solidniejszej budowy. Gryf gitary ze strunami stalowymi ma wbudowany metalowy pręt napinający, który przeciwdziała wyginaniu i pozwala regulować ugięcie szyjki. W gitarze klasycznej, przy niskim naciągu nylonu, gryf może być w całości drewniany i często takiego pręta nie ma. Podobnie jest z usztywnieniem płyty wierzchniej od środka. Współczesne gitary klasyczne stosują zwykle wachlarzowy układ listewek, lekki i pozwalający płycie swobodnie drgać. Gitary stalowe najczęściej mają układ w kształcie litery X, mocniejszy i przystosowany do większych sił.
Różni się też budowa gryfu i pudła. Gryf gitary klasycznej jest szeroki, zwykle od 48 do 54 milimetrów przy siodełku, a podstrunnica płaska i najczęściej bez znaczników na wierzchu. Gryf łączy się z pudłem na dwunastym progu. Gitary stalowe mają zwykle węższy gryf, lekko zaokrągloną podstrunnicę ze znacznikami i połączenie z pudłem najczęściej na czternastym progu, co ułatwia sięganie wysoko. Pudło gitary stalowej bywa większe. Inaczej osadzone są też klucze: w klasycznej skierowane do tyłu, w stalowej na boki.
Te konstrukcje dają inny atak i wybrzmienie. Gitara klasyczna brzmi ciepło i okrągło, z wyraźnym tonem podstawowym. Technika gry opiera się na szarpaniu strun palcami i paznokciami, a gra akordowa przez uderzanie, nazywana rasgueado, jest jednym z wielu środków, nie podstawą. Gitara stalowa brzmi jaśniej i głośniej, z bogatszymi wysokimi tonami. Dobrze znosi grę kostką i mocne uderzenia akordowe, dlatego tak często towarzyszy piosenkarzom folkowym, rockowym i country.
Warto uporządkować nazwy potoczne. W codziennej rozmowie „gitara akustyczna” oznacza zwykle gitarę ze strunami stalowymi, choć technicznie akustyczna jest także klasyczna, bo obie brzmią bez wzmacniacza. Istnieją też odmiany pośrednie, na przykład gitary nylonowe z przetwornikiem, wycięciem w pudle i węższym gryfem. Nie należy jednak zakładać stalowych strun na gitarę klasyczną. Jej konstrukcja nie jest przygotowana na taki naciąg i instrument może zostać trwale uszkodzony.
Różnice odczuwa też sama ręka. Szeroki gryf klasycznej gitary daje palcom więcej miejsca między strunami, co ułatwia czyste chwyty w grze palcami, ale przy małej dłoni bywa męczący w akordach. Nylon jest miękki i mniej uciska opuszki, więc pierwsze tygodnie nauki są mniej bolesne. Stalowe struny wymagają mocniejszego docisku, za to węższy gryf ułatwia obejmowanie go kciukiem i szybkie zmiany akordów w piosenkach.
Wybór między tymi gitarami nie jest wyborem między lepszą a gorszą. To decyzja o brzmieniu i repertuarze. Klasyczna prowadzi w stronę muzyki hiszpańskiej, bossa novy i literatury koncertowej, stalowa w stronę piosenki z akompaniamentem i zespołowego grania. Obie wyrosły z tego samego pomysłu, ale odpowiadają na inne potrzeby.
Źródła: Classical guitar – Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Classical_guitar Steel-string acoustic guitar – Wikipedia: https://en.wikipedia.org/wiki/Steel-string_acoustic_guitar